Page 70 - Tarih Çevresi Dergisi

tarih çevresi

Resim 1: Beşiktaş Sarayı, Antoine Ignace Melling, 1819,
https://tr.travelogues.gr/collection.php?view=221

Yine Flandin’e göre, Tanzimat’ın yetiştirdiği Türk askeri, Avrupa’nın küçük bir kopyasıdır. Üstelik
ellerindeki modern silahları kullanmayı beceremedikleri, yeni askeri düzene alışkın olmadıkları için yapılan
yenilikler onlara yenilgiden başka bir şey getirmeyecektir ve artık Türklerin o eski cengâver coşkusu
kaybolmuştur:58

Günümüz Türk askerinin biçare, cılız, hatta eğlencelik bir görüntüsü var; onlar gerçekte Avrupa
askerinin karikatürüdür. Zarif olmayan, apoletsiz, yukarıdan kravatsız bir yakaya açılan yuvarlak
bir ceket, altta gayet geniş ve şişirilmiş bir pantolon bunu giyene garip bir görünüş veriyor. Bütün
Müslümanlar için itici olan bu Hristiyan giyimine tepki olarak askerlerde, mavi püsküllü kırmızı fes
muhafaza edildi. Siyah deriden bir kemere asılmış bir fişeklik bir süngü, Türk piyade erinin ya da
Nizam’ının giysilerini tamamlar. Asıl bilinmesi gereken; bu şekilde değişip Avrupa uygulamalarına
yaklaşan şimdiki Türk ordusunun, sultanın imparatorluğunu, onu tehdit eden düşmanlarına karşı
savunup kurtarmaya yeterli olup olmadığıdır. Yine bilinmesi gereken; Hristiyan fikirlerine yaklaşma
sonucu eski Osmanlı taassubunun diriliğini kaybetmesiyle Türklerin ulusal ruhunun zayıflayıp
zayıflamadığı; Doğulu geleneklerden kaynaklanan gücün felce uğrayıp uğramadığı ve böylece
İstanbul’un çöküşünü hazırlayıp hazırlamadığıdır. Memluklerin ehramlarda kazanmayı bilemedikleri
ve Fransız askeri düzeni karşısında kırıldıkları doğrudur; ancak Tanzimat’ın piyadeleri ve süvarileri
bundan daha fazla ne yapabilir?!... Belki de çok az; zira ellerindeki silahlara alışkın değiller.
Babalarının dağlarda çocukken oynasınlar diye ellerine verdikleri, genç bir adam olarak iyi
kullanmak için talimini yaptıkları silahlar değil bunlar. Ayrıca, yanlış yorumlanan ya da yöneticiler

58 Flandin, İstanbul, 40-42.
69