Page 35 - Tarih Çevresi Dergisi
P. 35
tarih çevresi
hakkında çeşitli tespitleri bulunmaktadır. İslam dininin temel ilkelerini içeren Osmanlı döneminde kaleme
alınmış ilmihal adını taşıyan eser olma niteliği taşıyan Mızraklı İlmihal38’de yeme-içmeye dair kurallar şu
şekilde açıklanmıştır:
Yiyecek-İçecek yemenin farzları: Yemeği yemenin farzı altıdır. Birinci: Aç ölmeyecek kadar yemek.
İkinci: Yediği yemeği lezzetli bulmayı Allah Teâlâ’dan bilmek. Üçüncü: Yediği zaman açlığının-içtiği zaman
susuzluğunun giderilmesini Allah Teâlâ’dan bilmek. Dördüncü: Helalinden yemek. Beşinci: Yemeğin verdiği
kuvvet geçinceye dek Allah Teala’ya kulluk yapmak. Altıncı: Kanaat ederek elindeki mevcut olan ile yetinmek.
Yiyecek-İçecek yemenin sünnetleri: Yer sofrasında yemek, ayakkabısını çıkarıp yemek, dizini karnına
doğru çekip yemek, sirke yemek, yemeğe besmele ile başlamak, yemeğe başlamadan önce tuz yemek, arpa
ekmeği yemek, ekmeği eliyle bölmek, üç parmağıyla yemek, tabağın kenarından yemek, önündeki yiyecekten
yemek, ekmek kırıntısını yere düşürmemek, lokmayı küçük almak, çokça çiğnemek, tabağı parmağıyla sıyırmak,
üç kere parmaklarını yalamak, yemek sonrasında hamd etmek, dişini, ellerini yemekten sonra temizlemek.
Yiyecek-İçecek yemenin mekruhları: yerken-içerken sol eli kullanmak, pişmiş eti bıçak ile kesmek,
yemeği koklamak, yiyip içmeden önce besmeleyi terk etmek.
Yiyecek-İçecek yemenin haramları: Karnı doymasına rağmen yemek yemeğe devam etmek. Eğer misafir,
yemeğe davet eden kişi yemedikçe yemezse yahut oruç tutmak için yapılan sahur yemeğinden kuvvet olması
için yapılırsa doyduktan sonra yemek caizdir. Davet edilmediği yere gitmek, israf etmek, helal olmasına rağmen
başkasının hakkı olması ya da neticesi itibarıyla haram olan şeyler öncesinde besmele demek, bedenine hastalık
yapacak şeyleri yemek, izin almadan başkasının bağına girmek ve meyvesini koparmak izin almadan başkasının
ekmeğini almak, altın ve gümüşten yapılmış tabaktan yemek, faiz ile elde edilen para ile alınarak hazırlanmış
yiyeceklerden yemek, adak ettiği yemeği yemek.
Sıcak yiyecek-içecek yemenin zararları: Sıcak yiyecek yemek dokuz zarara neden olur. Birinci: Kulağın
sağır olmasına neden olur. İkinci: Ten rengi sarı olur. Üçüncü: Gözlerin feri (canlılığı) olmaz. Dördüncü: Dişleri
sararır. Beşinci: Aklı az olur. Altıncı: Ağzında lezzet olmaz. Yedinci: Anlayışı az olur. Sekizinci: Karnı doymaz.
Dokuzuncu: Bedeninde hastalık ortaya çıkar.
Yiyecek-İçeceği az yemenin faydaları: Birinci: Bedeni güçlü olur. İkinci: Kalbi nurlu olur. Üçüncü:
Hafızası kuvvetli olur. Dördüncü: Geçinmesi kolay, yumuşak huylu olur. Beşinci: Amelinde lezzet bulur. Altıncı:
Allah Azimu-ş şanı çok zikretmiş olur. Yedinci: Ahireti tefekkür eder (düşünür). Sekizinci: İbadetinde lezzeti
fazla olur. Dokuzuncu: Her şeyde isabet ve irşadı çok olur. Onuncu: Ahirette hesabı kolay olur.
2.2. Tıp ve Psikolojide Beslenme ve Kişilik İlişkisi
Kişilik kavramı günümüzde bireyin biyolojik tabiatı ve deneyimleri neticesinde öğrendiklerini
34
