Page 72 - Tarih Çevresi Dergisi

tarih çevresi

Kimlik ve Aidiyet Sarmalında
Aile Kadının Varoluş Yurdu Mu?

Doç. Dr. Ayşe EROĞLU*

Giriş
İnsan varoluşunu yaşam boyunca sorgular. Bu sorgulamaların çoğunluğu da kimlik ve aidiyet sarmalında
gerçekleşir. Bugün hepimizin sorduğu ve benim de sormak istediğim çok önemli bir soru var. O da ben kimim?
Benim kimliğimi ve aidiyetimi ne belirlemektedir? Bu sorular girdabına, kendi kimlik ve aidiyetini ortaya
koymak için en çok da kadının girdiği iddia edilebilir. Biz bu yazıda kadının kimlik ve aidiyet kavramları
bağlamında, kadının varoluş yurdunun aile olup olmadığını ele alarak kadın varoluşunu onun kendiliğine mi
yoksa aileye mi bağlı olduğunu ifade etmeye çalışacağız. Aile, toplumun en temel ve en eski kurumlarından
biridir.
Antik Yunancada “Oikos” hane, ev, barınak, mesken, ikametkah; içerisinde yaşanacak herhangi bir yer
anlamına gelirken; ondan türeyen oikeìôsis, kendine-alma, kendinin- kılma, kendini-sevme; evine veya hanesine
alma, bağrına basma, kendi bünyesine katma; fiil olarak oikeióô, kendinin kılmak, sahiplenmek, mülk edinmek,
bir kişiyi kendine dost edinmek; bir kişinin saygısını kazanmak. Oikeíôsis’in gittikçe hep genişleyen anlam
dairesi var olduğunu gözlemlemek mümkündür. Bu kavram ilk önce kişinin kendisine daha sonra soyuna
sopuna, çoluk çocuğuna, ailesine yönelik sahiplenme sonunda da insan soyuna duyulan sevgi anlamında
kullanılmaktadır (Peters, 2004). Antik Yunancada kullanılan oikos, evi, meskeni ve yuvayı ifade ederken;
oikeìôsis, kendini sevme, birilerini evine hanesine alma, onları sahiplenmeyi ve sahiplenmeyi ifade etmektedir.
Oikeióô ise bir insanı dost edinmek anlamını ifade etmektedir. Bu üç kelimenin Antik Yunanca’da ailenin ne
olduğunu ifade ettiğini söylemek mümkündür. Şöyle ki, ailenin varlığı üç şeye bağlıdır. Bir aile fertleri
kendilerini sevecek ve kendilerine saygısı olacak; ikincisi aile fertleri birbirlerini sahip çıkacak her ferdini
bünyesine katmak için uğraşacak ve son olarak aynı çatı altında birbirlerini dost edinecektir. Geçmişten
günümüze bakıldığında bir hanede ferdin kendi varoluşunu gerçekleştirmek için üç unsura sahip olması
önemlidir. Bu üç unsur aile fertlerinin kimliklerini ve aidiyetlerinin gelişmesine katkı sağlayacaktır. Yani aile
fertleri evde, sevgiyi, kendi bünyesine katılma ve dost edinmeyi deneyimlediğinde varoluşunu gerçekleşir.

* Gaziantep Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü
Üniversite Bulvarı Şehitkamil / GAZİANTEP • ayseeroglu@gantep.edu.tr

71