Page 60 - Tarih Çevresi Dergisi

tarih çevresi
Elektrikli araçlarda ise Tesla’nın varlığı önemli bir dönüm noktası olmuştur ancak asıl yükselişi sağlayan,
devlet teşvikleriyle büyüyen BYD, NIO ve XPeng gibi yerli üreticilerdi. Bugün Çin, batarya teknolojisindeki
avantajı, dev üretim kapasitesi ve büyük iç pazarıyla dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisi ve tüketicisi
haline gelmiş durumdadır.
Otomotiv Tasarımının Tarihsel Gelişimi
Otomotiv tasarımında ilk örnekler yapısal gelişim süreci otomobilin işlevsel öğelerinin ön planda
tutulmasıyla gelişirken Fordist üretim mantığının sonucu olan seri üretim, yarattığı hızlı arz ile birlikte çeşitlenen
ve gelişen tüketici taleplerine yol açmış; ürünün sosyal bir statü konumunda değerlendirilmeye başlanmasıyla
birlikte otomotivin biçimsel gelişiminde endüstriyel tasarım ve stil tasarımına verilen önem artmıştır.
Otomobilin ilk örnekleri at arabası kavramından hareketle yapılan düzenlemeler eklemeler ve
eksiltmelerden ibaretti. Bunlar ancak 1900lerin başlarına gelindiğinde kendine özgü biçime kavuştu ve motor
düzeneği taşıtın önüne alındı. Karoser ise kullanıcı ve yolcuların konforu için geriye doğru uzanan bir kütlenin
kapsamında tasarlanmıştır (Petsch, 1982).

Otomobiller 20. Yüzyılın başına kadar bütüncül gövde yapısına sahip olamamışlardır.
Ford T üretimi ile toplumu tabanına yönelik bireysel ulaşım olanağı sağlayan tasarım yaklaşımı, iki temel
üretim ilkesini gündeme getirmiştir. İlk kazanım büyük yatırımlarla standardize edilmiş olan yüksek kapasiteli
üretim ile maliyetlerin aşağı çekilmesidir. İkincil olarak modeller üzerinde müşterinin beğenisine yönelik tasarım
çalışmaları sayesinde “styling” kavramı doğmuştur. Bu sayede özellikle Amerikan otomobillerinde ürün
üzerinde teknik değerde büyük değişiklikler yapılmamasına karşın karoseri üzerinde hızlı ve etkin tasarım
çalışmalarıyla estetik yüklemeler yapılmıştır. 1927 yılında tasarlanan “Model A” eski dönem otomobillerde
görülen kübik geometrisi ön bitişindeki dik açılı radyatör eğimi ile dikkat çeken bir araçtır. 1933 “V-8”
modelinde ise çok sayıda değişiklik görülmektedir. Karoseri olarak daha büyük ve entegre edilmiş bir yapı

59