Page 103 - Tarih Çevresi Dergisi

tarih çevresi

ise; proje ekibinin derhal işe başlaması gerektiği, en geç 20 Ekim 1961’e kadar otomobil numunesinin arazi
tecrübelerinin yapılması gerektiği, oluşacak masrafların TCDD’ye bildirilmesi ve oradan da Başbakanlıkça
masrafların karşılanacağının belirtilmesi ve bu faaliyetin gizliliğine riayet edilmesi gibi hususlar oluşturmuştu.16
Otuz mühendisin yanı sıra iki yüz usta ve işçinin görev alacağı ve üretim merkezinin Eskişehir Cer Atölyesi olacağı
projenin tüm çalışanlarının 19 Haziran’da Eskişehir’de olması kararlaştırıldı.

Yapılan ilk çalışmalarla birlikte TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından Başbakanlık ve Ulaştırma
Bakanlığı’na gönderilen 30 Haziran tarihli raporda ise bu projenin gerçekleştirilmesi için çok uzun bir hazırlık
zamanına ihtiyaç duyulduğu, birçok konuda eksik olunduğu belirtilmiştir. Öte yandan yine aynı raporda TCDD
belirli isteklerde de bulunmuştur ve bu isteklerden bir kısmı şöyledir: formaliteden olan prosedürlerin
yapılmaması, zaman kaybının önlenmesi, çalışan personellerin maddi- manevi desteğinin önemsenmesi, her
makamın proje ekibine süratle cevap vermesi ve projenin ihtiyaçlarını hızlıca karşılaması…17 Yapılan birçok
hazırlık sonucunda ekip, projenin fiili çalışmalarına 2 Temmuz günü başlamıştır.

Devrim ekibi az zamanda yapılacak birçok iş olduğunun ve bu projeyle birçok şeyin kanıtlanacak
olmasının farkındaydı. Bu süreçte birçok maddi ve manevi zorlukla karşılaştılar. Maddi zorlukları ise işin bir
başka boyutunu oluşturuyordu zira aracın çizilen karoserinin dökümünde bile oldukça zorlanılmış ve beton kalıplar
dökülmüştür. İlerleyen yıllarda ekipte çalışan mühendislerin de vereceği demeçlerden de görüldüğü üzere dönemin

16 Aşık, 2020, s. 61-66.
17 a.g.e. s. 67.

102