Page 71 - Tarih Çevresi Dergisi

tarih çevresi

bağlantıyı arttırdığından kırsal emek piyasaları da geri göçün kaynağı olabilir. Ama Todaro,
kentlerde işsizlik olsa bile kente göçün devam edeceğini belirtmektedir.

Küreselleşme ve piyasa sistemiyle entegre hale gelen kırsal alan ve baskın ekonomik faaliyeti
tarım sektörü tarımda mülksüzleşme sürecini bazı ülke ve bölgelerde hızlandırmış, gıda üretim ve
dağıtım ağının çok uluslu şirketler tarafından kontrol edilmesi, tarımdaki üreticinin getirisinin
azalmasına ve kentlere göçüne neden olmuştur. Bu süreç halihazırda devam etmektedir. Buna karşın
gelişmekte olan ülkelerde kentlerde yaşam maliyetlerinin yüksek olması ve istenilen ölçülerde iş
yaratılmaması hem formal hem de informal sektörlerde geriye göçün temel tetikleyeni olmuştur. En
azından geriye göç ederek, temel ihtiyaçlar açısından bile yaşamını idame ettirmek geriye göçe
temel oluşturmaktadır. Bu anlamda gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler açısından geriye göçün
nedenleri ve işgücü piyasasına etkileri açısından farklı sonuçları vardır. Geriye göç ille de kendi
kırsal bölgesine değil kapitalist kırsal bölgelere de olabilme ihtimali son yıllarda artmıştır (Keyder
and Yenal, 2011). Gelişmekte olan ülkelerde kırsala dönenlerin büyük kısmı yeniden tarımsal
faaliyetlere dönerken gelişmiş ülkeler için aynı şey söylenemez.

Politika yapıcılar kırdan kente göçün hem asimetrik politikaların hem de kentsel alanların lehine
ekonomik kalkınmanın bir sonucu olduğunun farkındalardır. Göç, ekonomide var olan dengesizliği
dengeye taşıma olarak görülmeli ve hükümete de bu dengesizliği gidermede sorumluluk
verilmelidir. Kent ve kır arasındaki istihdam fırsatları arasında fark olduğu sürece göç devam
edecektir. Kent nüfusunun büyük kısmının birkaç kentte yoğunlaşması sonucunda, kent büyümesini
önleyen politikalar refahı azaltıcı etkiler yaratabilir. Bunun yerine neden insanların kentlere göç
ettiğini belirlemek ve probleme uygun çözümler yaratmaktır. Kırdan kente göçün yarattığı en büyük
problem işsizliktir. Kır ve kent arasındaki ücret farklılıkları kent lehine göçün gerçekleşmesine
neden olmaktadır. Buna politika yapıcıların ilk önlem kırsal gelişmenin sağlanmasıdır. Yalnızca
kırsal alanın baskın faaliyeti olan tarım sektörü lehine değil yine kırsal alanda var olan diğer
sektörler lehine de geçekleşmelidir. Kırdan kente göçe neden olan bir başka gelişme tarımsal ürün
fiyatlarının düşük tutulmasıdır. Tarımsal ürün fiyatlarının düşük tutulması, tarımsal getirinin
azlığına ve sonuçta da kırdan kente göçün artmasına neden olmaktadır. Tarımsal ürün fiyatlarının
yükselmesi kırdan kente göçü azaltarak, kırın gelirini artırmaktadır. Türkiye’de de kırdan kente göç,
nedenleri ve yarattığı sonuçlar açısından tartışılmaktadır. Dolayısıyla hem kentleşme hem de işgücü
piyasaları açısından kırdan kente göç Türkiye için de önemli bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır.

69