Page 76 - Tarih Çevresi Dergisi

tarih çevresi

birisinin de yaşanılan alanların terkedilmesi sonucunda bağımlılık oranlarının artması ve kırsal
alanların yaş ve demografik niteliklerinin, yaş bileşimlerinin yükselmesi, üretimin ve verimliliğinin
düşmesi sonuçlarıyla karşılaşılır. Üretici güçlerin göçmesi sonucunda, bu alanlar tüketici mekanları
haline gelmekte bozuk olan kır kent dengesi sonucunda toplumsal farklılıklar giderek artmaktadır.

Ekonomik şok ve krizlerden dolayı kentlerde işsizliğin artması kent içi yoksullaşmaya neden
olabilmektedir. Örneğin, 2007-2009 krizinde kentlerde işsizlik oranının %18’re yükselmesi kentten
kıra geri dönme potansiyelini taşıyabilmektedir. Tablo 1’e bakıldığında tarım sektöründe
çalışanların toplam istihdam içindeki oranının 2008 yılından itibaren arttığı ve bu artışın 2012 yılına
kadar devam ettiği, artışın temel nedenlerinden birisinin de geriye göç olduğu ifade edilebilir.
Tersine göçün Türk tarım sektörünü kalkınma sürecinde olumsuz etkilemesi oldukça doğaldır.
Çünkü emek yoğun bir sektör olan tarım sektöründe teknoloji yeterince gelişmediğinden tarım
sektörünü daha çok emeğe bağımlı hale getirip, çıktıyı ve verimliliği azaltması beklenen bir sonuç
olabilir.

Aynı zamanda tersine göçün gelir dağılımı üzerinde de olumsuz etkileri mevcuttur. Çünkü
kırsalın geliri kente göre daha düşük olduğundan kırsala göç eden bireylerin daha düşük gelirle
karşılaşması oldukça olağandır. İkincisi de geriye göç edenlerin tarım sektörünün toplam gelirden
aldığı payı azaltma ihtimali yüksektir. Bu durum başka bir olumsuzluk olarak karşımıza
çıkmaktadır. Gerçekten de tarım sektörünün GSYİH’dan aldığı pay 2013 yılında %9.2 iken,
istihdamdan aldığı pay aynı dönemde %21.2 olarak karşımıza çıkmakta, dolayısıyla kırsalın baskın
sektörü tarımda çalışanların ortalama geliri oldukça düşüktür.

İşgücü piyasası açısından dengeli bir kentleşme, kentin artan nüfusunun (özellikle gelişmekte
olan ülkelerde bunun en temel nedeni kırdan kente göçtür) sanayi ve hizmetler sektörü tarafından
absorbe edilmesidir. Dengeli bir kentleşme için tarımsal nüfusun yılda ne kadar artması ve azalması
gerekeceğini belirleyen üç unsur bulunmaktır:

1)Toplam istihdam
2)Tarımsal istihdam
3)Tarım dışı istihdam
N= toplam istihdamı, T=tarımsal istihdamı, NT= tarım dışı istihdamı göstermektedir.

N = T + NT (1)
Toplam istihdam artış hızı istihdam bileşenlerinin ağırlıkları ile değişim hızlarının çarpımının
toplamıdır.

?N / N = T / N × ?T / T + NT / N × ?NT / NT (2)

74