Page 76 - Tarih Çevresi Dergisi

tarih çevresi

AYVAN EV İLLEŞTİ ME

Hayvanların evcilleştirilmesi, bitkilerin evcilleştirilmesinin bir sonucudur;
hayvanların toprak ekiminde kullanılması ise tarımsal üretimin gelişimine önem-
li ölçüde katkıda bulunmuştur. Bitki türlerinin evcilleştirmesinde olduğu gibi
hayvanlar da dünyanın çeşitli bölgelerinde birbirinden farklı zamanlarda evcil-
leştirilmiştir. Farklı zamanlarda farklı bölgelerde uygarlığın gelişmesinde önem-
li rol oynayan dokuz evcil hayvan türünün Arap (tek hörgüçlü) devesi, Baktriya
(iki hörgüçlü) devesi, lama ve alpaka, eşek, ren geyiği, manda, Tibet sığırı, Bali
sığırı ve mithun (gayal) olduğu düşünülmektedir. Bazı hayvan türleri başarılı bir
şekilde evcilleştirilirken bazılarının evcilleştirilmemesinde etkili olan faktörleri;
beslenme, büyüme hızı, üreme alışkanlıkları, uysallık ve sosyallik olarak sıralaya-
biliriz (Wallech ve ark. 2012).

Doğrulanmış ilk evcilleştirmenin nerede ve ne zaman gerçekleştirildiği ve
hayvan türlerinin evcilleştirilmesi hakkındaki genel bilgiler Tablo 2’de sunulmuş-
tur (Diamond 1997).

Tablo 2: ayvan evcilleştirmenin kökenleri (Sadowski, 2017)

BÖLGE DOMESTICATED ANIMALS EN ERKEN
DOĞRULANMA TARIHI
Güneybatı Asya Koyun,keçi
Çin domuz, ipekböceği M.Ö. 8,500
M.Ö. 7,500
Mezoamerika hindi M.Ö. 3,500
And Dağları ve Amazonya lama, kobay M.Ö. 3,500

Doğu ABD - -
Sahel beçtavuğu M.Ö. 5,000

Batı Afrika - -
Etiyopya - -
Yeni Gine - -
Batı Avrupa - -
Indus Vadisi hörgüçlü sığır M.Ö. 7,000
eşek, kedi M.Ö. 6,000
Mısır

NE LİTİK DEV İMİN S N LA

Neolitik Devrim, medeniyetin gelişmesinde çok önemli bir rol oynamıştır. Neolitik
Devrim ile birlikte insanlık durdurulamayacak kadar güçlü bir gelişme ve ilerle-
me sürecine girmiştir. Bu sürecin, özellikle toplumsal hayat, sosyal organizasyon,
kültür, teknoloji ve tıp gibi alanlarda göz ardı edilemeyecek bir takım sonuçları
olmuştur. Bu kısımda Neolitik Devrim’in sonuçlarına değinilecektir.

75