Page 47 - Tarih Çevresi Dergisi

tarih çevresi

geliştirilmesi ve toplumun tüm kesimlerinin ortak zevk ilkeleriyle ilişki kurmasının teşvik edilmesi
açısından zorunlu görülmüştür. Bu amaçla Ticaret Heyeti (Board of Trade), Büyük Sergi’den yapılacak
satın alımlar için eser önerilerinde bulunmak üzere bir komite talep etmiş ve 1851 yılı boyunca bu amaçla
5.000 sterlinlik bir bütçe tahsis edilmiştir. Henry Cole, Owen Jones, Richard Redgrave ve A. W. Pugin’den
oluşan komite, seçkilerini “sanatsal nitelikleri ya da işçiliklerindeki mükemmeliyet” esasına göre
yapmıştır.19 Satın alınacak eserlerin belirlenmesinde benimsenen ilk temel ilke ise, belirli bezeme
üsluplarına yönelik kişisel eğilimlerin bir kenara bırakılması ve özellikle üstün ya da faydalı görülen
örneklerin tercih edilmesi olarak tanımlanmıştır.20 Bu hususta referans noktası yine Fransa olmuş; Louvre
Müzesi’nin yalnızca resim ve heykel galerilerinden ibaret olmadığı, aynı zamanda antik imalatlara ait
seçilmiş örneklere de sahip olduğu vurgulanmıştır. Bu örnekten hareketle, Londra’daki koleksiyonun da
dekoratif sanatlara ait örnekleri içermesi gerektiği özellikle belirtilmiştir.21

Bu kamusal müzenin dikkat çeken bir diğer misyonu, ekonominin yalnızca arz tarafını değil, aynı
zamanda toplumdaki zevk anlayışını geliştirerek talep tarafını da etkilemektir. Uygulamalı Sanat Bölümü
Direktörü Henry Cole’un temel stratejisi, toplumda nitelikli tasarımlara karşı bir talep yaratmaktı.22 Cole’a
göre, müzede kaliteli örnekleri gören halk, mağazalardaki sıradan ürünleri reddedecekti. Müşterisini
kaybetmek istemeyen satıcıların bu talebi üreticiye aktarmasıyla birlikte, imalatçılar da piyasanın
zorlamasıyla daha estetik ve kaliteli ürünler üretmek zorunda kalacaktı.23 Zevk tartışmalarında tüketim
odaklı bir yaklaşımın dönüm noktası olarak bu bakış açısı dikkat çekicidir.

Koleksiyon seçkisi; renk armonisi ve süsleme düzeni bakımından fark yaratan eserlere
odaklanmıştır.24 Batı dışı kültürlerin üretimlerini temel referans kaynağı olarak benimseyen bu dışa dönük
vizyon, koleksiyonun çok kültürlü ve kozmopolit bir zeminde şekillenmesini sağlamıştır; nitekim bütçenin
büyük bir bölümü yerli üretim yerine yabancı menşeli eserlere tahsis edilmiştir.25 Avrupa ve Doğu ürünleri
arasındaki temel fark şu şekilde ifade edilmiştir: “Doğu menşeli eserler, süsleme ilkelerini kusursuz bir
şekilde sergilemekle birlikte işçilik açısından kabadır; başta Avrupa örnekleri olmak üzere diğerleri ise
üstün bir zanaatkarlık becerisi sunsa da tasarım prensipleri noktasında çoğu zaman hatalıdır.”26 Bu yaklaşım

sation with Robert Lowe (Chair),1860. para. 768.
19 First Report of the Department of Practical Art, 1853 “Museum of Manufactures”, 31, para. 62.
20 First Report of the Department of Practical Art, 1853 “Appendix V: Catalogue of Museum of Manufactures” by Henry
Cole, Owen Jones, Richard Redgrave, 229, para. 4
21 Report from the Select Committee on the South Kensington Museum, 1860. Cole, 5, para. 60.
22 Henry Cole Uygulamalı Sanatlar Bölümü’nün ilk direktörü olarak atanmış aynı zamanda 1857-1873 yılları arasında
South Kensington Müzesi’nin kurucu direktörlüğünü de yürütmüştür. Ayrıca bkz. “The V&A Story” vam.ac.uk
23 Report from the Select Committee on the South Kensington Museum, 1860. Cole, 10, para. 147. Ayrıca bkz. Anthony
Burton, “The Uses of the South Kensington Art Collec9ons.” Journal of the History of Collections 14, no. 1 (2002): 79–
95, 82. hqps://doi.org/10.1093/jhc/14.1.79.
24 Report from the Select Committee on the South Kensington Museum, 1860. Cole, 5, para. 60.
25 First Report of the Department of Practical Art, 1853, 229.

46