Page 33 - Tarih Çevresi Dergisi

tarih çevresi

madalyaya layık görülmüş ve Penn Müzesi tarafından satın alınmıştır.40 Sergiye başka sanatçıların
katılıp katılmadığı hakkında bilgi edinilememiştir.

Osmanlı İmparatorluğu daha sonra 1897 Brüksel Evrensel Sergisi’ne katılsa da bu sergiye güzel
sanatlar alanında temsilci gönderip göndermediğini bilinmez. Bu alanda imparatorluğun tekrar temsil
edilmesi 1900 Paris Evrensel Sergisi’ne denk gelir. Bu sergi için Seine Nehri’nin kıyısına bugün Petit
Palais ve Grand Palais olarak bilinen iki saray inşa edilir.41 Osmanlı’nın sergiye katılım hazırlıkları
bir sene önceden başlar ve tarım ve orman ürünlerinden şaraplara, askeri malzemelerden tekstil
ürünlerine kadar geniş bir ürün yelpazesiyle imparatorluk temsil edilir.42 Germaner’in aktardığı üzere
serginin güzel sanatlara ayrılan bölümünde Halil Paşa ve Emilio Della Sudda’nın tablo ve eskiz
çalışmaları yer alır. Sergi kataloğuna bakıldığında ise aslında toplam yedi sanatçının Osmanlı’yı güzel
sanatlar alanında temsil ettiği görülür, bunlar N. Capamagian, Arséne Chabanian, Edgar Chahine,
Emilio Della Sudda, Sarkis Diranian, Halil R. Bey ve Madam de Loghadés’tir.43

Dönemin gazetelerinde yer alan haberler, sergi kataloğunda kısaltılarak N. Capamagian olarak geçen
ismin aslında Noémie Capamagian olabileceğini düşündürmektedir.44 Tam doğum yılı bilinmemekle
birlikte, Noémie 1860lı yıllarda doğmuş olmalıdır. Bazı kaynaklarda sanatçının doğum yeri Amerika
olarak geçse de,45 babasının İstanbul doğumlu Boğos Nubar Paşa (Ermeni Hayırseverler Genel Birliği’nin
kurucusu) olduğu düşünülürse bu ihtimalin bir yazım yanlışından ibaret olduğu düşünülür. Noémie 3
Temmuz 1876 yılında, yine Ermeni asıllı bir Osmanlı vatandaşı olan Levon Capamagian ile evlenerek
Noémie Capamagian ismini alır [Görsel 5].46 Levon Bey hayatını 1893 yılında Paris’te kaybeder, ancak
Noémie şehirde kalır,47 1900 yılında Paris Evrensel Sergisi’ne, 1903 ve 1904 yıllarında ise Fransız
Sanatçılar Sergisi’ne katılır.48 Sanatçı 1900 Sergisi’ne pastel bir portre çalışmasıyla katılmış olsa da,
ressamlığın yanında mimari çizimler de yaptığı tespit edilmiştir.49 Noémie Capamagian’ın ne zaman

40 Erenler, ‘Osmanlı İmparatorluğu’nun Evrensel Sergilere Katılımı ve Kültürel Sonuçlarının Müzeciliğin
Gelişmesindeki Rolü’, 83.
41 Erenler, 84.
42 Erenler, ‘Osmanlı İmparatorluğu’nun Evrensel Sergilere Katılımı ve Kültürel Sonuçlarının Müzeciliğin
Gelişmesindeki Rolü’, 87.
43 L. Baschet, ed., Exposition Universelle de 1900: Catalogue Illustré Officiel de l’exposition Décennale Des Beaux-
Arts 1889 à 1900 (Imprimeries Lemercier, 1900), 331.
44 Bkz. Le Figaro 1907/01/08 (Numéro 8) & 1905/10/10 (Numéro 283), 1904/08/09 (Numéro 222).
45 E. Bénézit, ‘CAPAMAGIAN (Mme Noémie)’, in Dictionnaire Des Peintres, Sculpteurs Dessinateurs et Graveurs,
tome premier: a-c (Librairie Gründ, 1939), 856.
46 Peter Magian (formally Capamagian), The Manchester Connection Between Our Family & Holy Trinity Armenian
Church (Self-published, 2019) 42-45.
47 Magian, 45.
48 Bénézit, ‘CAPAMAGIAN (Mme Noémie)’, 856.

32