Page 86 - Tarih Çevresi Dergisi

tarih çevresi
Bir binek otomobilde ortalama 300-350 kg batarya kullanıldığı düşünülürse sözü edilen riskin ne kadar büyük
olduğu açıktır. Ancak sonuç itibariyle EV araçlar çevre açısından fosil yakıtlara göre büyük üstünlüğe sahiptir.
EV araçlar aynı zamanda gürültü kirliliğini de ortadan kaldırmaktadır.

5.1.3. Enerjinin Geri Kazanımı (Rejenerasyon)
Klasik araçlarda aracı hızlandırmak ya da yokuş tırmanmak için harcanan enerji, frenleme sırasında, fren
diskleri/kampanalar ve balatalar üzerinden ısı enerjisi olarak atmosfere atılır. EV araçlarda, güç kaynağı olarak
kullanılan alternatif akım (AC) elektrik motorları yavaşlama ihtiyacı olduğunda özel bir elektronik yönetim
sistemiyle jeneratör haline dönüştürülerek, hızlanmada ve yokuş çıkarken harcanan enerjinin yaklaşık %30-35
kadarı bataryalara rejenerasyon (şarj) ile geri kazandırılır. Burada aracı yavaşlatan etki jeneratöre dönüştürülen
AC motorun bataryaları şarj ederken tekerleklerin dönüşüne gösterdiği dirençten kaynaklanır. Bu özellik aynı
zamanda fren sistemi üzerindeki yükü azaltırken, frenleme sırasında doğaya salınan son derece zararlı balata
tozu miktarını da azaltır.
5.1.4. Tork ve Güç
EV araçlarda elektrik motorunu çalıştırmak için içten yanmalı motorda olduğu gibi bir marş motoruna
gerek yoktur. Elektrik motorları 0 devirden başlayarak maksimum tork verebilir ve bu maksimum torkunu
Grafik 2’de görüldüğü gibi 4000-5000 (dev/dk)’lara kadar koruyabilir (mavi eğri). Maksimum torkunu Tesla
gibi 8000-9000 (dev/dk)’lara kadar koruyan elektrik motorları da vardır. Bu durum yüksek bir çekiş kuvveti
ve sürüş keyfi sağlar. İçten yanmalı motorlarda maksimum tork daha sınırlı bir orta devir aralığında üretilir.
Örneğin, Grafik 3’te görüldüğü gibi bir atmosferik benzinli motorda maksimum tork genellikle 3000-4000
(dev/dk) arasındadır (mavi eğri). İçten yanmalı motorlarda düşük ve yüksek devirlerde, tork çok düşük, yakıt
sarfiyatı ise yüksektir. Bu nedenle içten yanmalı motorlarda kavrama ve hız kademeli vites kutusu kullanılması
zorunludur. EV araçlarda kavrama ve vites kutusu kullanılmasına gerek yoktur. Bu nedenle EV araçların kontrol
ve yönetimi klasik araçlara göre çok daha kolay ve hassas gerçekleştirilebilir.

85