Page 91 - Tarih Çevresi Dergisi

tarih çevresi

Resim 7. Otonom Araç
Otonom araçlar, gerçek zamanlı algısal verileri işleyen ve bu verilere göre hareket kararlarını belirleyen
yapay zekâ ve ileri öğrenme algoritmalarıyla çalışır. Otonom araçların en önemli bölümünü, yapay zekâ ve
algoritmaları destekleyen donanım ve yazılımlar ile algılayıcılar (sensörler) ve uygulayıcılar (aktörler) oluşturur.
Otonom araçlarda, nesnelerin interneti (IoT), sensör, kamera, radar, lidar (Light Detection and Ranging), GPS
(Global Positioning System) gibi teknolojiler yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak otonom araçların, sahip
olduğu/olacağı yüksek teknolojilere rağmen mevcut şehir ve trafik ortamlarında klasik araçlarla birlikte
kullanılmasından kaynaklanabilecek sorunların bütünüyle engellenemeyeceği düşünülürse, en azından bir süre
özel yol ya da şeritlerde kullanılacağı öngörülebilir. Bunun yanında otonom araçlarla ilgili başta hukuki alanlar
olmak üzere yeni düzenleme ve standartların getirilmesi zorunludur. Örneğin, otonom araçların karıştığı kaza
ya da olağandışı bir durum olması halinde, araç sahipleri, üretici firmalar, bakım onarım servisleri, karayolları
işletmeleri, belediyeler, güvenlik birimleri gibi ilgili kişi ve kurumların hukuki açıdan hak ve sorumluluklarının
çok net belirlenmesi gerekir. Bugün otonom araç üreticisi firmalarının en çok zorlandığı konuların başında,
sektördeki yeni koşullara uygun resmi düzenlemelerin olmayışı ya da yetersizliği gelmektedir. Otonom araç
üreticisi firmalar tarafından üzerinde çalışılan bir diğer önemli konu, otonom araçlara ve akıllı trafik sistemlerine
yönelik elektronik-siber terör ya da kötü niyetli girişim risklerine karşı önlemlerin alınmasıdır.
Otonom araçların gelecekte insan hatalarından kaynaklı kazaları ortadan kaldırabileceği öngörülebilir.
Kazaların yaklaşık %90 oranında insan hatasından kaynaklandığı dikkate alındığında otonom araçların kazaların
önlenmesi konusunda büyük katkı sağlayacağı açıktır. Ayrıca otonom araçlar, yaşlılık, engellilik ya da hastalık

90