Page 66 - Tarih Çevresi Dergisi

tarih çevresi
kurulmaya çalışılan yerli otomobil sanayisinin ilk ürününü ortaya çıkarmıştır. Seri üretim anlamında özgün bir
tasarım ve imalat sürecinin yaşanmasıyla pazara sunulan ilk otomobil Otosan’ın Anadol modeli olmuştur.

Ford Otosan’ın temelleri, resmi kuruluşundan çok önce, 1928 yılında atılır. 1928 yılında Vehbi Koç,
Ankara’da kurduğu Otokoç şirketi ile Ford Motor Company’nin distribütörlüğünü alır. Resmi olarak 1959
yılında kurulan Otosan kısa sürede montaj fabrikalarını üretim yapar hale getirmeyi başarır. 1965 yılında Koç
Grubu tarafından Sanayi Bakanlığı’na sunulan rapor da Türkiye’de yeni bir otomobilin hayata geçirilmesi
konusunda destek olmuştur.

O yıllarda Türkiye’de büyük ve pahalı Amerikan arabaları ve az sayıda Volkswagen, Ford, Opel gibi
Avrupa arabaları bulunmaktaydı. Bunların da yedek parçaları yetersiz ve pahalıydı. Halka yayılabilecek
ekonomik ve az masraflı otomobiller üretmek düşüncesi Koç Grubunu yeni arayışlara yöneltir. Otomobile
verilecek isim için kamuoyundan alınan öneriler sonucunda “Anadol” ismi belirlenmiştir. Anadol A1 modeli
ile üretime başlayan Anadol markası, 1982 yılına kadar varlığını sürdürmüş ve toplam 87.000 adet üretilmiştir
(Bedir, 2002).

Anadol A1
Otosan’ın kamyon üretimi kararı ile 1982’de Eskişehir-İnönü fabrikası üretime başlamıştır. 1983 yılında
Ford Motor Company, Otosan’a ortak olmuş ve 1986’da İnönü kamyon fabrikasında üretime geçmiştir. 1986’da
Ford Taunus, 1993’ten sonra Ford Escort modellerinin üretimine başlayan Otosan’ın hisseleri, 1997’de Ford
Motor Company ile eşitlenerek firma Ford Otosan ismini almıştır.
Türk otomotiv sanayisinin otomobil üretiminde faaliyet gösteren en önemli yatırımlarından biri olan
Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. (TOFAŞ), 1968 yılında Bakanlar kurulu kararıyla kurulmuştur. Tofaş’ın lisansör
firma ve model seçimlerinde öncelik Ford’a tanınmış ancak olumsuz görüşmeler sonucunda ortaklık İtalyan
Fiat firması ile kurulmuştur. 1971 yılında işletmeye açılan tesiste, 1970’li yıllarda Avrupa’da çok tutulan aile
otomobili olan “Fiat 124”, “Murat 124” adıyla, daha geniş bir kitleye sunulmak üzere piyasaya sürülmüştür

65