Page 55 - Tarih Çevresi Dergisi

tarih çevresi

Buğday üretimi arttı, ekmek türleri çeşitlenmiş, sebzecilik ve meyvecilik gelişmiştir. Hayvancılık önemli
bir ekonomik faaliyet olmaya devam etmiş, yoğurt, ayran, pekmez, bulgur gibi Orta Asya kökenli gıdalar Ana-
dolu ürünleriyle birleşmiştir. Selçuklu saray mutfağı hem Türk hem de Anadolu’nun yerel kültürlerinin bir sen-
tezidir.

3.3 Osmanlı Döneminde Tarım ve Zengin Mutfak Kültürü

Osmanlı İmparatorluğu, tarım ve beslenme açısından oldukça gelişmiş bir yapıya sahipti. Tarımsal üretim
imparatorluğun birçok bölgesinde gerçekleştirilmekte; devlet tarımı hem ekonomik hem de toplumsal bir düzen
unsuru olarak kabul etmekteydi.

Osmanlı mutfağı, hem Anadolu’nun hem de Balkanlar, Ortadoğu ve Kuzey Afrika gibi geniş bir coğraf-
yanın ürünlerinin bir araya geldiği bir sentez mutfaktı. Tahıllar, etler, sebzeler, zeytinyağlılar, tatlılar, çeşitli
yoğurt yemekleri ve hamur işleri Osmanlı mutfağının zenginliğini ortaya koymaktadır.

Bu çeşitlilik beslenme kültürünü etkilemiş; yemek pişirme teknikleri çeşitlendi, mutfak araç gereçleri
gelişti, kiler sistemi ile gıda saklama yöntemleri güçlenmiştir.

4. Modern Türkiye’de Tarım ve Beslenme
4.1 Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Yıllarında Tarım

Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte tarım, ekonominin temel sektörlerinden biri hâline geldi. 1920’lerde
toplumun büyük çoğunluğu tarımla uğraşmakta; gıda arzı büyük ölçüde yerel üretimle karşılanmaktaydı. Cum-
huriyet dönemiyle birlikte: toprak reformu çalışmaları, tarım kredi kooperatiflerinin kurulması, tarımsal eğitim
ve araştırma kurumlarının açılması ile makineleşmenin teşvik edilmesi gibi birçok önemli adım atıldı.

4.2 20. Yüzyılda Tarım Teknolojisi ve Beslenme Değişimleri

1950’lerle birlikte traktör kullanımı artmış, tarımsal üretim alanları genişlemiş ve verim yükselmiştir.
Bu gelişmeler hem gıda arzını artırmış hem de beslenme alışkanlıklarının değişmesine katkı sağlamıştır.

Son 50 yılda beslenme kültüründe önemli değişimler ise:
Tereyağı yerini margarinden sonra bitkisel sıvı yağlarla yer değiştirmesi.
Dana etinin daha çok tüketilmeye başlanması.
Beyaz ekmek yerine tam buğday ve köy ekmeklerinin yeniden değer kazanması.
Hazır gıdalar ve dışarıdan yemek yeme alışkanlığı artmış.
Dondurulmuş ve paketli gıdalar tüketimi yaygınlaşmıştır.
Günümüzde Türkiye tarımı hem geleneksel hem modern unsurların bir arada bulunduğu bir yapı sergi-
lemektedir.

54