Page 84 - Tarih Çevresi Dergisi

tarih çevresi

klimetrik yöntemi kullanan yayınların Journal of Economic History içindeki payı artmıştır; bu pay,
1956-60'ta yüzde ondan 1971-75'te yüzde yetmiş ikiye yükselmiştir (Whaples, 1991, s. 289-301).
Bu evrede araştırmalar Amerikan demiryollarının ekonomik etkileri, köleliğin kârlılığı ve Büyük
Buhranın nedenleri gibi konulara yoğunlaşmış; genç iktisatçılar yerleşik tarih kabullerine kapsamlı
biçimde itiraz etmiştir. İkinci dönemde (1975-85) ekol kendi özgün düşünce yapısını inşa etmiş, iç
eleştiri mekanizmaları gelişmiş ve günün ekonomik-sosyal sorunları da araştırma gündemine
girmiştir (Goldin, 1997, s. 396). Üçüncü dönemde ise düşük verimlilik, gelir eşitsizliği, kadın işgücü
ve makroekonomik politikaların etkinliği gibi çağdaş sorunlar klimetrik perspektifle ele alınmaya
başlanmış; Keynes'in 'iktisatçı bugünü geçmişin ışığında geleceğin amaçları için incelemelidir'
ilkesi, somut bir çerçeveye kavuşturulmuştur (Cipolla, 1991, s. 8).

Ekolün kısa sürede yükselmesinde birkaç yapısal etken belirleyici olmuştur: pozitif iktisat
teorisinin güçlenmesi, ekonometrinin ve bilgisayar teknolojisinin hızla gelişmesi, regresyon
analizinin yaygınlaşması ve mikro ile makro iktisat alanlarında ampirik araştırmaların ilerlemesi
(Heckman, 1997, s. 404). Öte yandan iki entelektüel trendin kesişmesi de kritik rol oynamıştır.
İktisat tarihinde geniş veri toplama eğiliminin ortaya çıkışı ile iktisatta karmaşık teorik-istatistiksel
yöntemlerin gelişmesi, yeni iktisat tarihi akımı tarafından başarıyla harmanlanmıştır
(Meiners-Nardinelli, 1986, s. 512).

3. Ekolün Genel Esasları
Klimetrik ekol iktisat tarihi için yeni bir araştırma yöntemi getirmişti. Bu gerekçeyle 1993'te

Douglass North ve Robert W. Fogel Nobel İktisat Ödülü'ne layık görülmüştü. Ekol mensuplarını
diğer iktisat tarihçilerinden ayıran temel husus, iktisat teorisini bir doktrin olarak değil bir yöntem
olarak kullanmalarıdır. McCloskey bu noktada şu değerlendirmeyi yapmaktadır: Klimetrisyen,
iktisat teorisini tarihin adına tarihsel olgulara uygulayan bir iktisatçıdır; bunu yaparken her zaman
kantitatif araçlara başvurması da gerekmez (McCloskey, 1978, s. 15). Dolayısıyla ekolü yalnızca
ekonometriye dayalı çalışmalarla özdeşleştirmek hatalı olur; sosyal kurumların yapısı ve
performansı da klimetrik analizin kapsamına girmektedir.

Ekol bünyesinde iki önemli alt dal gelişmiştir. Fogel, Williamson ve Engerman'ın öne çıktığı
ekonometrik tarih dalı temel ekonomik argümanların yeniden yorumlanmasını, geleneksel tarih
yazımının hatalı verilerinin düzeltilmesini ve tarihsel sorunların yeni ampirik bulgularla ele
alınmasını hedefler. Mülkiyet hakları okulu ise mülkiyet hakları, kurumsal değişim ve
hukuk-ekonomi ilişkisi üzerine yoğunlaşmış olup Douglass North'un çalışmaları bu yaklaşımın en
güçlü örnekleri arasında yer almaktadır. Bu okuldaki araştırmacıların büyük bölümü hükümetin
ekonomik büyümeyi teşvik etme ya da engelleme konusundaki rolünü incelemiştir
(Meiners-Nardinelli, 1986, s. 513-20).

82