Page 84 - Tarih Çevresi Dergisi

tarih çevresi

2003 yılında Kaleem ve Isa tarafından yapılan çalışmada Malezya’da İslami ve geleneksel bankacılık
araçları arasındaki ilişki Granger nedensellik analiziyle test edilmiştir. Çalışmanın veri setini Ocak 1994-Aralık
2002 arası ticari bankalar ve finans şirketleri altında sunulan 1, 3, 6, 9 ve 12 aylık İslami ve geleneksel mevduat
getirilerinin aylık verileri oluşturmaktadır. Analiz sonucunda genel olarak geleneksel mevduat getirilerinin İs-
lami mevduat getirilerinin nedeni olduğu gözlenmiştir.

Bacha (2004) tarafından yapılan çalışmada geleneksel ve İslami bankaların getiri oranları ve mevduat
miktarları arasındaki ilişki test edilmiştir. Çalışmada Ocak 1994-Temmuz 2003 dönemi mevduat miktarları ve
getiri oranları aylık verileri kullanılmıştır. Yapılan regresyon ve Granger nedensellik analizi sonucunda gele-
neksel banka faiz oranı ile İslami bankaların kar payı oranları arasında ilişki olduğu ve geleneksel bankaların
faiz oranlarından İslami bankaların kar payı oranlarına doğru güçlü ve tek yönlü nedensel ilişki olduğu gözlen-
miştir. Ayrıca analiz sonucunda getiri oranlarına benzer sonuçların olduğu ve geleneksel bankaların mevduat
tutarının İslami bankaların mevduat tutarının nedeni olduğu görülmüştür.

2009 yılında Chong ve Liu tarafından yapılan çalışmada geleneksel ve İslami bankaların mevduat getiri
oranları ve mevduat tutarları arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmada Nisan 1995-Nisan 2004 dönemi gele-
neksel ve İslami bankaların 1 aydan 12 aya kadar mevduat getiri oranları aylık verileri veri seti olarak kulla-
nılmıştır. Yapılan Granger analizi sonucunda geleneksel bankaların mevduat getiri oranlarından (1 aydan 12
aya kadar) İslami bankaların mevduat getiri oranlarına doğru tek yönlü nedensel ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Elde edilen bulgular İslami bankacılık uygulamalarının pratikte faizsiz olmadığını gösterdiği ve İslami banka-
cılığın geleneksel bankacılığa ve İslami mevduatların geleneksel banka mevduatlarına çok benzediği belirtil-
miştir. Ayrıca çalışma sonucunda İslami bankaların geleneksel bankalarla benzer şekilde denetlenip
düzenlenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Zainol ve Kassim (2010) tarafından yapılan çalışmada İslami bankaların 3 aylık kar payı oranları ile ge-
leneksel bankalar 3 aylık mevduat faizi arasındaki ilişki ve her iki bankanın toplam mevduatları arasındaki
ilişki test edilmiştir. Analiz için Ocak 1997-Ekim 2008 dönemi aylık verileri kullanılmıştır. Çalışmada VAR,
VECM, eşbütünleşme ve Granger nedensellik analizleri uygulanmıştır. Analiz sonucunda 3aylık vadeli mevduat
faizi oranları ile İslami banka kar payı oranları arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Sonucun
bu şekilde çıkması, literatürdeki benzer çalışmaların sonuçlarından farklılaştığını göstermektedir.

2013 yılında Ito tarafından yapılan çalışmada Malezya mevduat piyasasında İslami bankacılık getiri
oranları ile mevduat faiz oranları arasındaki ilişi test edilmiştir. Çalışmada Mayıs 2005-Aralık 2012 dönemi 1,
3, 6 ve 12 aylık mevduat faiz oranları ile aynı vadelerdeki İslami mevduat getiri oranları aylık verileri veri seti
olarak kullanılmıştır. Yapılan Granger nedensellik analizi neticesinde literatürdeki benzer çalışmaların tersine
İslami getiri oranlarından mevduat faiz oranlarına doğru nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.

Avcı ve Aktaş (2015) tarafından katılım bankalarının kar payı ödemeleri ile mevduat bankalarının faiz ödeme-
lerinin birbirine yakın olmasının nedenleri araştırılmıştır. Çalışmada 2010-2014 dönemi katılım bankalarının kullan-
dırdıkları fon yöntemleri trend analizi yöntemiyle incelenmiştir. Analiz sonucunda katılım bankaları kar payı oranlarının
mevduat bankaları faiz oranlarına eşit denebilecek derecede yakın olmasının sebebinin, katılım bankalarının murabaha
fon kullandırma yöntemini ağırlıklı olarak kullanması olduğu belirtilmiştir.

Cevik ve Charap (2015) tarafından yapılan çalışmada Malezya ve Türkiye’de geleneksel ve İslami geti-
riler arasındaki ilişki incelenmiştir. Söz konusu çalışmada analiz için Ocak 1997- Ağustos 2010 dönemi Malezya
ve Türkiye geleneksel, İslami mevduat getirileri ve enflasyon oranları aylık verileri kullanılmıştır. Analiz so-
nucunda İslami mevduat getirilerinin geleneksel mevduat getirileri ile eşbütünleşik olduğu; eşbütünleşme ana-
lizine TÜFE dahil edildiğinde Malezya’da eşbütünleşik olduğu ancak Türkiye’de eşbütünleşik olmadığı
gözlenmiştir. Ayrıca her iki ülkede de geleneksel mevduat getirilerinden İslami mevduat getirilerine doğru tek
yönlü Granger nedensel ilişki olduğu tespit edilmiştir.

82