Page 84 - Tarih Çevresi Dergisi

tarih çevresi

şı hızlanmış, metalurji alanında gelişmeler sağlanmış, konut mimarisi değişmiş,
merkezi otorite ve sınıf kavramı ortaya çıkmış, katma değer, ticaret, işbölümü ve
uzmanlaşma başlamış, mülkiyete dayalı kompleks toplumsal yapı ortaya çıkmış,
toplumsal yaşamı organize etmek üzere iktidar ve bürokrasi kurumsallaşmış, yazı
bulunmuş, kentleşme süreci başlamış ve ilk devlet yapısı ortaya çıkmıştır.

Neolitik Devrim, insanlar için olumsuz sonuçlar da doğurmuştur. Buna en
bariz örnek olarak, hayvanların evcilleştirilmesi ve insanların kalabalık topluluk-
lar halinde, olumsuz hijyen şartlarında, hayvanlar ile iç içe ikamet etmesiyle bir-
likte yeni enfeksiyon hastalıkların görülmesi gösterilebilir. Yeni silah türlerinin
icadı, insanların birçok hayvan türünü yok etmesine ve birçok insan topluluğu-
nun yeryüzünden silmesine ortam hazırlamıştır.

Neolitik Devrim, çevre üzerinde büyük ölçekte antropojenik deformasyonla-
ra da neden olmuştur ve bu durum ekolojik krize yol açmıştır. 2050 yılına kadar
%30 oranında artması beklenen dünya nüfusunu beslemek muazzam bir zorluk
olacaktır. Küresel ısınmanın neden olduğu iklim değişiklikleri, dünya çapında dra-
matik dönüşümlere sebep olmakta ve tarım alanlarının yerlerini değiştirmekte ve
verimliliğini azaltmaktadır.

Neolitik Devrim’in başlattığı süreçlerin doğru bir şekilde anlaşılması ve dün-
yadaki insan varlığının, canlılığın devamı üzerine derinlemesine analizler ger-
çekleştirilmesi hayati önem taşımaktadır. Ancak bu sayede gezegenimizin günü-
müzde karşı karşıya olduğu tehditlerin ortadan kaldırılabilmesi ve ekolojik krizin
üstesinden gelinebilmesi için stratejiler geliştirmek mümkün olacaktır.

KAYNAK A

Aydıngün, Ş. Yerleşik Hayat Öncesi: Yaratan Beden. Tunç Çağı’nın Gizemli Kadınları, İstanbul: Yapı
Kredi Yayınları. 2006.

Boyana, H. (2006). Nikomedeia Kenti ve Tanrıça Demeter. Tarih Araştırmaları Dergisi, 25(39), 171-187.
Carlos A. Driscoll, David W. Macdonald, and Stephen J. O’Brien (2009). From wild animals to domes-

tic pets, an evolutionary view of domestication, PNAS. (1):9971-9978.
Çetiner, M. & Ersus Bilek, S. (2018). Bitkisel Protein Kaynakları. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri

Dergisi, 33(2), 111-126.
Diamond, J. M. (1997). Guns, Germs, and Steel: the Fates of Human Societies, New York, NY: W.W.

Norton & Co.
Grinin, L., & Grinin, A. L. (2016). The cybernetic revolution and the forthcoming epoch of self-regu-

lating systems. Publisher “Teacher”.
Karlen, A. (1996). Man and Microbes: Disease and Plagues in History and Modern Times. New York,

NY: Simon & Schuster.
Korkanç, M., İnce, İ., Hatır, M. E., & Tosunlar, M. B. (2021). Atmospheric and anthropogenic deterio-

ration of the İvriz rock monument: Ereğli-Konya, Central Anatolia, Turkey. Bulletin of Engine-
ering Geology and the Environment, 80(4), 3053-3063.

83